اکچویتور

در
دسته بندی ها: دسته بندی نشده

یکی از ابزارهای مهم و ضروری در فرایند های صنعتی، عملگر یا اکجویتور است که در يک لوپ کنترلی به صورت ساده به ابزاری اطلاق می‌ شود که یکی از صورت‌ های انرژی را به حرکت از نوع دورانی یا طولی تبديل می‌کند و باعث اعمال نيرو می‌شود. در ادامه این مطلب درباره انواع اکچویتور ها و کاربردهای آن بیشتر صحبت خواهیم کرد.

معرفی اکچویتور

اکچویتور یا عملگر که در انواع برقی، پنوماتیکی (بادی) و هیدرولیکی تولید می گردد وظیفه باز و بسته کردن و کنترل شیرآلات در سیستم های لوله کشی را بر عهده دارد. این وسیله به اپراتور و کارشناسان خطوط و کنترل کننده اتاق فرمان این اجازه را می دهد که هر کدام از شیرآلات خطوط را فارغ از اینکه چه سایزی باشند و چقدر بزرگ و یا با فشار بالا باشند را به راحتی با فشردن یک شاسی باز و یا بسته نمایند.

مطالب پیشنهادی: آکومولاتور هیدرولیک

کاربرد اکچویتور

کاربردهای عملگر به شرح زیر می باشد:

  • روش کنترل در فرایند تولید
  • قابلیت دسترسی به شیر و یا لزوم کنترل آن از راه دور
  • نیاز به قطع عملگر سیستم در موارد اضطراری از یک محل امن
  • گشتاور زیاد مورد نیاز برای باز کردن یا بستن شیر
  • مسایل ایمنی

انواع اکچویتور

عملگر ها انواع مختلفی دارند که بر اساس مزایا و معایب، هر یک کاربرد و نحوه عملکرد اکچویتور خود را دارا می باشند. در ادامه به بررسی انواع اکچویتور ها می پردازیم.

برقی

نوع مدرن اکچویتورها هستند که از یک موتور الکتریکی برای تامین انرژی مورد نیاز بهره می‌گیرد. این نوع اکچویتور ها از یک موتور الکتریکی، سیستم کنترلی، گیربکس و سوئیچ حدی تشکیل می ‌شوند. در این اکچویتور ها با استفاده از گیربکس، سرعت موتور الکتریکی را کاهش داد و به سرعت دورانی مطلوب رسید.

گیربکس باعث می‌شود دقت و پایداری مناسبی در اکچویتور بوجود آید. سیستم کنترلی موجود در این اکچویتورها کنترل کردن این اکچویتورها بسیار ساده کرده است و می‌ توان از آن ها در سیستم ‌هایی که نیاز به کنترل دقیق دارند استفاده کرد. با توجه به اینکه منبع تغذیه این اکچویتور ها برق است آلودگی و نشتی ندارند و تجهیز تمیزی به حساب می‌ آیند. این اکچویتور­ها قیمت نسبتا بالایی دارند ولی با توجه به اینکه قطعات متحرک کمی دارند هزینه تعمیر نگهداری پایینی دارند.

پنوماتیکی

از پرکاربردترین اکچویتورها در زمینه شیر­های صنعتی هستند. قیمت مناسبی دارند و تامین کننده انرژی آن­ها که هوای فشرده است در اغلب محیط­های صنعتی در دسترس است. همچنین این نوع از اکچویتورها ساختار ساده‌­تری نسبت به دو نوع دیگر دارند و از این بابت هزینه تعمیر و نگهداری پایین‌ تری نیز دارند. این اکچویتور ها دو نوع حرکت چرخشی و خطی را پوشش می‌ دهند و بر روی سایز های مختلف شیر نیز قابل نصب هستند.

هیدرولیکی

از پر کاربرد ترین اکچویتورها در زمینه شیرآلات صنعتی هستند. زیرا قیمت مناسبی دارند و تامین کننده انرژی آن ها که هوای فشرده است در اغلب محیط های صنعتی در دسترس است. همچنین این نوع از اکچویتورها ساختار ساده‌ تری نسبت به دو نوع دیگر دارند. از این بابت هزینه تعمیر و نگهداری پایین تری نیز دارند. این اکچویتورها دو نوع حرکت چرخشی و خطی را پوشش می‌ دهند و بر روی سایزهای مختلف شیر نیز قابل نصب هستند.

هوای مورد نیاز این اکچویتور (Actuator) ها به راحتی و با هزینه کم قابل تامین است. اگر در محیط گرم کار کنند افزایش فشار هوا به عملکرد آن کمک خواهد کرد و همچنین هوای اضافی نیز به راحتی به محیط دفع می­‌شود. اما با توجه به نیروی تقریبا کم سیستم های پنوماتیکی نمی ‌توان از آن ها برای شیر های بزرگ که برای باز و بسته شدن نیاز به گشتاور زیادی دارند استفاده کرد. تراکم پذیری زیاد هوا باعث شده تنظیم و ثابت کردن پیستون های اکچویتور سخت باشد.

مطالب پیشنهادی: پرشر سوئیچ

همچنین رینگ ‌های آب بندی لاستیکی در آن ها باعث ایجاد محدودیت دمایی در کارکرد این نوع اکچویتور ها شود. هرچند می توان با به کار بردن قطعات کاملا فلزی در این اکچویتورها از آن ها در محیط‌ ها و کاربرد های مختلفی استفاده کرد. یکی دیگر از مسائل در استفاده از اکچویتور پنوماتیکی تامین هوای کاملا تمیز برای منبع انرژی این سری اکچویتور ها است. هوای مورد استفاده در این اکچویتورها باید عاری از مواد خارجی و خشک باشد تا به تجهیزات اکچویتور آسیب نزند.

خطی

این اکچویتور می تواند حرکت خطی تولید کند و مانند یک جک عمل کرده و نیروی زیادی نیز تولید می کند و در عین حال دقت بالایی دارد و از این بابت معمولا در آزمایشگاه ها نیز از آن استفاده می شود اما معمولا نسبت به عملگر چرخشی فضای بیشتری اشغال می ‌کند و از این بابت معمولا در کاربردهای خاصی از آن استفاده می‌ شود.

چرخشی

این اکچویتورهای پنیوماتیکی ساختمان ساده‌ ای دارند، به طور خلاصه یک شفت دندانه دار که باید به شیر وصل شود در وسط قرار دارد و دو پیستون در دو طرف آن قرار گرفته‌ اند که با دندانه‌ ای به شفت متصل هستند. دو محفظه جدا از هم در یک اکچویتور وجود دارد که  ناحیه درونی، بین دو پیستون و ناحیه خارجی، بین هر پیستون و دیواره قراردارد و کاملا از هم ایزوله هستند.

خرید اکچویتور

خرید اکچویتور

برای خرید اکچویتور مناسب باید فاکتور­های زیادی را بررسی کنیم. مانند هر خرید دیگری، فاکتور­های تاثیرگذار در خرید ما را نیاز­های ما تعیین می‌­کنند. یکی از مهمترین عامل­‌های تاثیرگذار در انتخاب اکچویتور، اندازه و نوع اتصال خروجی آن که به شیر است. بنابراین با توجه به نوع و اندازه اتصال شیر مورد نظر باید اکچویتور مناسب با آن را انتخاب کرد.

گشتاور خروجی؛ زاویه اکچویتور و قیمت اکچویتور از سایر فاکتورهای تاثیر گذار برای خرید اکچویتور هستند.

مطالب پیشنهادی: اتصالات پنوماتیک

جمع بندی

اکچویتور یا عملگر که در انواع برقی، پنوماتیکی (بادی) و هیدرولیکی تولید می گردد وظیفه باز و بسته کردن و کنترل شیرآلات در سیستم های لوله کشی را بر عهده دارد. اکچویتورها انواع گوناگونی دارند که قبل از خرید آشنایی با مزایا و معایب هر یک اهمیت دارد.